Ang Bagong Magandang Balita Biblia

Ang Banal na Kasulatan

Mga Bilang

Tinatawag na “Mga Bilang” ang librong ito dahil nagsisimula ito sa mga bilang ng isang senso ng bayang Hebreo. Para rin dito ang sinasabi sa introduksyon sa Levitico: ang mga senso, mga pangyayari at mga deklarasyon ni Yawe kay Moises ay isang paraan lamang ng paglalahad sa mga batas na tinipon o inedit ng mga pari ng Israel pagkatapos ng panahon ni Moises.

Pero hindi gawa-gawa lamang ang lahat ng nasa kasaysayang ito: batay ito sa matatandang tradisyong may kinalaman sa panahon ng pananatili sa disyerto. Makikita ang mga ito partikular sa mga Kabanata 11-14 at 20-25 na umuulit nang ilang beses sa mga pangyayari sa Exodo sa ibang kaanyuan. Pagkatapos ng paglabas sa Ehipto, inilalahad ang aklat ng Mga Bilang bilang isang martsa ng bayan ng Diyos patawid sa disyerto. Sa pagmamartsang ito, nag-iipon ang bayan ng mga karanasang kikintal sa buong hinaharap nito.

• 1.1 Ano ang ibig sabihin ng sensong ito ng Israel na may maraming pag-uulit at ng mahusay na ayos ng mga kampo ng labindalawang tribu? Medyo katulad ito ng isang magandang esksena sa drama: makikita ang Israel bilang isang bayang may kaayusan, papunta ang mga hukbo ni Yawe para saku­pin ang lupang pangako. Nangunguna ang kalala­kihan ng tribu ng Levi o mga Levitang responsable sa pagsamba. Kaya naiintin­dihan nating bayang “banal” ang bayang ito na naka­talaga sa Diyos.

 

 

• 3.1 Tungkol sa mga pari at mga Levita ang mga kabanata 3, 4 at 8.

Noong panahon ni Abraham, ang bawat pinuno ng angkan ang pinakapari ng kanyang grupo: siya mismo ang nag-aalay ng mga handog (Gen 15:10), nagsasagawa sa mga sagra­dong seremonya (Gen 28:18) at nagbabasbas sa ngalan ng Diyos (Gen 27:27).

Malamang na humirang si Moises ng mga lalaking mamamahala sa pagtuturo ng mga batas ni Yawe sa Israel. Nakalaan ang misyong ito para sa grupong tinatawag na tribu ng Levi na siguro’y isang tribu ng mga mandirigma sa simula. Sa pangyayari tungkol sa Gintong Guya, sila ang pumanig kay Moises sa pag­papa­num­balik sa kaayusan.

Subalit patuloy pa rin sa pagdiriwang ang mga pinuno ng mga angkan at ang mga pari nang walang batas o kontrol (tingnan Mga Hukom 17).

 

Nilikha nina David at Solomon ang kaparian ng mga Judio: mula noo’y ang mga lalaking mula sa tribu ng Levi lamang ang magiging mga pari. Sa reporma marahil ni Yosias ginawa ang pagkakaroon m­ismo ng mga antas sa mga Levita. Tinawag na mga pari ang mga nasa mas mataas na ranggo, at mga Levita naman ang mga nasa mas mababa (tingnan 2 Mga Hari 22:8). Malamang na ang mga bumalik sa Jerusalem sa utos ni Yosias at pinagbawalang mag­diwang sa Templo ang mga unang “Levita” na mas mababa ang ranggo, samantalang nakita naman ng kaparian ng Jerusalem na pinagtibay ang kanilang mga pribilehiyo. Silang mga “pari” sa Templo ang mula noo’y bumuo ng isang mas mataas na hanay. At para maiba sila sa mis­mong tribu ng Levi, sinabi nilang mga inapo sila ni Aarong kapatid ni Moises.

 

Ipinalalagay ng Aklat ng Mga Bilang, sa kathang-isip, na si Moises ang nag-organisa ng lahat ng ito.

Ang mga Levita ang kumakatawan sa mga panganay na anak ng Israel na iniligtas ni Yawe sa unang Paskuwa nang mamatay ang mga panganay na anak ng Ehipto. Dahil iniligtas sila ni Yawe kaya sa kanya sila mula noon.

 

• 4.1 Sa Israel, bawat lalaking ipinanganak sa tribu ng Levi ay pari. Bukod pa rito’y nakatalaga sa kung anong paglilingkod ang bawat pamilya ng nasabing tribu. Ito ang itinu­turo ng sensong ito sa tribu ng Levi. Pang­habam­panahon at panghabambuhay na nakata­laga sa paglilingkod sa Diyos ang mga Levita (at ang kanilang mga anak). Sa pama­magitan lamang ng kanilang presensya’y ipinaaalaala nila sa Israel na ito’y isang bayang nakalaan para sa paglilingkod sa Diyos.

 

Hawak pa rin ng kaparian ng Israel ang kanilang puwesto sa Templo nang panahon ni Kristo. Pero mula pa sa simula nito, hindi na ipinalagay ng iglesya na sakop siya ng kaparian. Para sa kanya, wala nang “Bahay ng Diyos’ sa piling ng mga bahay ng mga tao (Jn 2:19; Pag 21:22): si Jesus ang Bagong Templo “na pinananahanan ng buong kabuuan ng pagka-Diyos (Col 2:9). Mula noon, hindi na kinailangan ng iglesya ang isang “kapariang” mag-aasikaso sa paglilingkod sa Templo, hindi na nito kailangan ang mga “Levita”. Mga “ministro” ang kailangan ngayon ng iglesya, at sa iba’t ibang paglilingkod nila matitiyak ang paglaki ng buong Katawan (Ef 4:11-12).

 

Pero lumago ang iglesya sa pagdaan ng mga dan­taon; bansa-bansang nagpabinyag ang mga tao at sumapi sa bagong relihiyon sa pagsunod sa kanilang hari o prinsipe. Nadarama ng kara­mihan ang panga­ngailangan sa isang relihiyon kahit hindi pa naririnig ang tawag sa pananam­palataya. Naging kristiyano ang karamihan dahil lamang inalis ng Kristiyanismo sa trono ang matatandang paniniwala. Sa kristiyanong paraan, ang Iglesya ay naging kung ano noon ang matandang Israel: isang relihiyosong bayang pinasigla ng isang di-nakikitang pagka­kasama-sama ng mga mananampalataya. Lumaganap ang mga pamaya­nang Kristiyano, at napalitan ng pagsimba sa sim­bahan ang mga pagtitipon sa mga bahay-bahay. Sa ganitong paraan naihanda ang daan sa mas mahirap pang mga ministeryo: hiningi ng bagong sitwasyon ang pagbabalik sa pananaw ng Matandang Tipan. Kailangan na ang “mga pari” at “klero” para mag­ling­kod sa mga “mananampalataya”, ang mga “bininya­gan lamang”.

 

Sa pagsapit lamang ng ika-20 dantaon muling pinagaralan ang binyag. Saka lamang naging mas malinaw na, bagamat kailangan ang mga minis­teryo, hindi kinakailangang ipagkatiwala lahat ito sa mga paring hindi mag-aasawa, na isinapi at hinubog sa mga seminaryo sa kanilang kabataan, sa halip na piliin sa loob ng pama­yanang Kristiyano dahil sa mga katutubong kakayahang napatunayan na sa kanila.

 

Palayasin sa kampo (5:1). Alalahanin nating sinulat ang lahat ng ito sa matalinhagang paraan. Ang kampo ang sumasagisag para sa Banal na Lugar, ang Templo. Isang paraan ito ng pagsasabi kung sino ang hindi puwedeng pumasok sa Templo.

 

 

• 6.1 Ang mga Nasireo ay mga lalaking nagta­laga ng kanilang sarili sa Diyos, pan­­samantala man o panghabambuhay. Isang nasireo si Samson (Mga Hukom 13:5) at mala­mang na gayon din si Juan Bautista (tingnan Lucas 1:15). May mga nasireo rin sa mga unang Kristiyanong lahing-Judio (Mga Gawa 21:23). Tingnan din ang panata ni Pablo (Mga Gawa 18:18).

 

Wala tayong alam na mga konggregasyong relihi­yoso sa Israel gaya ng meron tayo ngayon sa Iglesya. Kayat ang batas tungkol sa mga nasireo ay nagpapa­hintulot sa sinumang mana­nampalataya na personal na italaga ang sarili sa Diyos.

 

 

• 22. Ang pagbabasbas ni Moises na laging gina­gamit ni San Francisco ng Assisi.

 

 

• 10.29 Dito nagsisimula ang isang serye ng mga matatandang tradisyon na bubuo sa pinaka­diwa ng mga kabanata 11-14. Sa bahaging ito, normal na letra ang ginagamit natin para sa matatandang salaysay na ito at pahilig na letra naman para sa mga parteng galing sa mga paring nag-edit sa aklat ng Mga Bilang.

 

 

• 11.1 Dalawang alaala ang pinagsasama sa kabanatang ito:

 

– tungkol sa mga pugo at sa manna ang isa, at kahawig ng nasa Exodo 16.

 

– ang isa nama’y tungkol sa kaloob na “Espiritu ni Yawe” sa matatanda o mga pinuno ng Israel.

 

 

• 24. Mula sa mga kilos at gawa ng mga propeta unang nalaman ng mga Israelita ang tungkol sa Espiritu ng Diyos. Ang mga propeta ang mga taong may alam sa mga lihim ng Diyos, mga taong bina­baha­ginan ng Diyos ng kanyang karunungan, mga taong nagkaroon ng walang-katapat na lakas sa ilang mga pagkakataon. Sa kanilang mga pagkilos naunawaan ng mga Israelita na ibinibigay ng Diyos ang kanyang espiritu gaya ng isang marahas na hanging di inaasa­han (kapwa nangangahulugan ng espiritu at hangin sa wikang Hebreo ang salitang ruah).

 

Para maintindihan ang salaysay na ito, maka­bu­bu­ting ikumpara ito sa 1 Sam 10:1-13 at 19:18-24.

 

Itinuturo sa atin ng istoryang ito na kumikilos ang Espiritu sa maraming iba’t ibang paraan (tingnan 1 Cor 12 at 14). Isang bagay ang mag­sabi at gumawa ng kakaibang mga bagay, o magsalita sa iba’t ibang wika, atbp. Ibang bagay naman at siyang mas impor­tante ang maka­tanggap ng pa­nanagutang pamunuan at turuan ang bayan ng Diyos. Ang espiritu ni Moises (na hindi naman nagsalita sa iba’t ibang wika o nagpro­pesiya habang wala sa sarili) na kina­tawan ng Diyos, ang gagawa ng mga kakatwa at propetikong pagha­hayag sa pitumpung mata­tanda.

 

Ipinakikita rin ng nangyari kina Eldad at Medad na hindi laging sa mga opisyal na pamamaraan ibinibigay ng Diyos ang kanyang espiritu. Totoo ngang nasa lista­han sina Eldad at Medad pero wala naman sila sa tabi ni Moises. Kaya hindi dapat magulat ang mga awtoridad ng bayan ng Diyos na may mga pagka­ka­taong kung saan sila wala ay saka ibinibigay ang Espiritu nang hindi humihingi sa kanila ng permiso: ganito ang mangyayari kay Cornelio (Gawa 10) at kay Pablo (Gawa 9).

 

Propeta nga sana ang buong bayan ni Yawe at ibigay sa kanila ang kanyang espiritu (tingnan Joel 3:1 at Mga Gawa 2:17).

 

 

• 12.1 Titiyakin ni Jesus sa Ebanghelyo na walang sinumang propeta ang kinikilala ng sarili niyang angkan (tingnan Mc 6:4). Tinutuligsa nina Miriam at Aaron na mga kapatid ni Moises ang mga gina­gawa nito, at maaaring may kat­wiran sila. Ngunit isang paraan ito nila para ipantay ang sarili kay Moises, at kumilos ang Diyos para ipagtanggol ang kanyang propeta.

 

Dalawang bagay ang nililiwanag ng sagot ng Diyos:

 

– May natatanging lugar si Moises sa pagbu­bunyag ng Diyos: siya ang magtatayo sa mga pundasyon ng pananampalataya sa Diyos na Tagapagpalaya, Ma­katarungan, Banal at Mahabagin, na hinding-hindi mababago ng sino pa mang propeta. Isa pa’y kakailanganin ng mga propetang kilalanin sila ng mga awtoridad ng bayan ng Diyos, na mga kahalili ni Moises.

 

– Kinausap ko siya nang harap-harapan. Ang mga pangitain at mga panaginip ay pu­puwe­deng maging paraan ng pakikipag-usap ng Diyos sa mga propeta. Ngunit mas mababang klaseng pamamaraan ang mga ito. Maraming klase ng espiritu ang gumagawa nang ganito at maaari din namang maging mga ilusyong ga­ling sa demonyo ang mga ito. Kayat kay Moises at sa mga dakilang propeta, espiritu sa espiritu ang pakikipag-usap ng Diyos sa kanila. At sa pag-angkin niya sa kanilang kalayaan, binago niya sila at pinabanal.

 

Si Moises ay taong tunay na mababang-loob: ang maliwanag na tanda na nakatagpo niya ang Diyos.

 

 

• 13.16 Nang panahong iyo’y Kanaan ang tawag sa lupang ipinangako sa mga Hebreo, at mga Kananeo ang mga nakatira roon. Paglipas lamang ng mga panahon saka iyon tatawaging Israel dahil ang mga Israelita na ang nagmay-ari niyon. Tatawagin din iyong Palestina. Sa kani­lang mga pangarap, paraiso ang tingin nila sa lupang ito. Pumutol sila ng isang sa­ngang may buwig na ubas na pinasan ng dalawa sa kanila sa isang pingga. Inilalarawan ng kagila-gilalas na detalyeng ito ang magandang lupaing “dina­daluyan ng gatas at pulot-pukyutan”. Ginagamit pa rin ng mga Israelita sa kasalukuyan ang lara­w­ang ito bilang sagisag ng kanilang bansa.

 

Isa sa mabibigat na kasalanan ng Israel ang inilalarawan sa atin ng Biblia sa bahaging ito, gaya ng nasa Ex 32. Hindi sana naging napakahirap para sa Israel ang maniwala kay Yawe kung hindi nito hiningi sa kanila na sakupin ang lupain, bagay na ikinatakot naman nila. Gayun­din naman, napakara­ming Kristiyano ngayon ang nakadarama ng lubos na pag-aalab ng espiritu pero natatakot naman sa oras na hingin sa kanila ng Iglesya na makisangkot sa gawa ng katarungan at pagkakasundo sa lahat ng larangan ng kasalukuyang daigdig.

 

 

• 14.1 May mga karanasan tayong magu­gunita na katulad na katulad ng paghi­himagsik na ito.

 

Masamang tagapayo ang takot at ginagawa nitong marahas ang mga duwag.

 

Pinapatay ng mga taong may mapurol na diwa ang mga propeta para panatiliin ang kanilang kapa­natagan o kaya’y para bumalik “sa pagka­ali­pin sa Ehipto”.

 

Ngunit ang Diyos ang sumasaklolo sa taong nakikipagharap sa pulutong nang dahil sa kanya.

 

Hanggang kailan sila tatangging maniwala sa akin? Insulto sa Diyos ang pagiging takot kumilos. Iniuukol din ang mga salitang ito sa mga tao ngayon na, sa harap ng mga sugat ng lipunan, ay nagsasabing: wala nang magagawa pa.

 

Patawarin mo sana ang pagkakasala ng ba­yang ito. Minsan pang lumilitaw si Moises sa kanyang papel bilang tagapamagitan. Sa personal na paki­kipagniig niya kay Yawe, natu­tuhan ni Moises na sagana pala sa kagandahang-loob at puno ng awa ang Diyos.

 

Nagpapatawad nga ang Diyos. Subalit hindi nito hinahadlangan na pagbayaran ng mga tao ang bigat ng kanilang mga pagkakamali. Ang paghi­himagsik sa Kades at ang sumunod na pagkalupig ang dahilan ng matagal na pananatili ng mga Hebreo sa disyerto. Sa katunayan, may katagalan nga, apatnapung taon, ang itinigil nila sa may malapit sa Kades, na waring naha­hadlangan sa pagpasok sa lupain ng Kanaan. Malupit ang salita: mamamatay sa pintuan ng Lupang Pangako ang lahat ng tumangging maki­lahok sa paglupig.

 

 

• 15.1 Mga batas at mga kaugalian ng Israel ang muli nating matutunghayan sa mga kabanata 15-19.

 

– 15:17. Ang paanyayang ialay ang mga unang aning tinapay, o mga unang tinapay na gawa sa harina ng inaning trigo. Ang bayan ng Diyos ang magiging bayang may magandang pinag-aralan at may kagandahang asal na hindi ku­makain nang hindi nagpapasalamat o sinisilbihan muna ang sarili kundi iaalay nila sa Levita o sa dukha ang pinakaunang parte na nanga­ngahulugan ng pag-aalay nito sa Diyos.

 

– 15:37. Ang sinulid na kulay-murado ay maihahambing sa mga insigniya na isinusuot ngayon ng maraming tao. May halaga lamang ang pan­labas na tandang ito kung tunay na nasa kalooban ang isina­sagisag nito. Sinang-ayunan ni Jesus ang kautusang ito (Mt 9:20) ngunit tinuligsa niya ang mga nagsusuot ng mga pa­­lawit na ito na pakitang-tao lamang (Mt 23:5).

 

 

• 16.1 Banal ang buong pamayanan at suma­sa­ka­nila si Yawe. Totoo nga, pero may herarkiyang galing sa Diyos. Ito ang itinuturo ng kabanatang ito at pagkatapos ay aalalahanin naman ni Pablo: “Walang maaaring umangkin sa tungkulin ng pag­kapari kundi ang tinawag ng Diyos tulad ni Aaron” (Hebreo 5:4).

 

Dalawang magkaibang salaysay ang pinag­sama sa pagsulat ng pahinang ito:

 

– sa una’y inaangkin ni Kora ang mga pribilehiyo ng mga paring anak ni Aaron; at nilamon siya ng apoy na galing sa langit kasama ng dalawandaan niyang kakampi;

 

 

– sa ikalawan nama’y nagrebelde sina Datan at Abiram mula sa tribu ng Ruben laban kay Moi­ses hanggang lamunin ng lupa ang mga ito.

 

 

• 28. Ikumpara ang Mga Bilang 16:28 sa Juan 5:19 at 5:36.

 

 

• 17.1 Iba’t ibang kababalaghan ang nag­papa­kita ng awtoridad ni Aaron at ng bisa ng kanyang panalangin sapagkat isa siyang paring pinili ng Diyos. Ang tungkod ni Aaron (17:23) ang larawan ng pagiging mabunga na ibinibigay ng Diyos sa lahat ng aksyong isinasagawa dahil sa utos niya at sa lahat ng buhay na itinatalaga sa kanya (Jer 17:8; Slm 92:15).

 

 

• 19.1 Partikular na tinutukoy ng Sulat sa Mga Hebreo ang kabanatang ito sa pagtalakay nito tung­kol sa mga pag-aalay sa Matandang Tipan na hindi naman talaga makapagbibigay ng kali­nisan ng ka­loo­ban sa tao at pagpa­pauna lamang sa ganap na pag-aalay ni Kristo (tingnan Hebreo 9:13 at 13:11).

 

Tungkol sa tubig para sa paglilinis ang mga ber­sikulo 17-21. Maraming bayan ang guma­gamit ng tubig para sa kanilang mga seremon­yang panrelihiyon. Makikita natin dito kung paano ito ginamit ng mga Judio.

 

Matapos tayong hugasan sa binyag, guma­gamit din ang Iglesya ng benditadong tubig. Hindi kung anong madyik o kapangyari­han ang nakikita rito ng Iglesya kundi mga nakikitang tanda na tumutulong sa ating maila­gay tayo sa tamang disposisyon. Ang pagkukrus sa pag­gamit ng benditadong tubig, kung buong-kalooban at pananampalataya itong gina­gawa, ay tulong para maiwan natin sa pinto ng sim­bahan ang alikabok ng mga kaabalahan ng buhay sa araw-araw.

 

 

• 20.1 Ang salaysay na ito ay bahagi ng mga tekstong sinulat ng mga pari pagkabalik nila mula sa pagkabihag. Tinatalakay nito ang pang­yayaring isinasalaysay sa Ex 17:1-7 pero may idinagdag na “kasalanan ni Moises”! Bakit? Sa pagrepaso sa kasay­sayan ng kanilang mga ninuno, bumungad sa mga pari ang isang kata­nungan: paanong nangyari na si Moises, ang propetang “harap-harapang kinausap ni Yawe” (Ex 33:11), ay hindi nakapasok sa Lupang Pangako? Namatay si Moises sa mahiwagang paraan sa Bundok Nebo. Pero nanatili ang isang katiyakan: Maka­tarungan ang Diyos! Kung hindi nakapasok si Moises sa Lupang Pangako, ito’y sapagkat siya’y nagka­sala. Kaya sinulat nilang muli ang salaysay nang may dagdag na sakdal na nagkasala si Moises: nag-alinlangan siya sa Diyos!

 

Meron tayong kapareho nitong kaso sa dalawang salaysay ng pagkamatay ni Yosias, ang maka­tarungang hari (2 H 22:2 at 23:29 kahambing ng 2 Kro 35:19-25).

 

Ang katuparan ng Kasulatan kay Jesus ang tanging makapagbibigay-liwanag nang lubos sa atin tungkol sa misyon ni Moises. Ang misyon niya ay akayin ang bayan ng Diyos hanggang sa pintuan ng Lupang Pa­ngako. Pag naroon na, makatatabi na siya at masasabi kasama ni Juan Bautista, ang huling propeta ng Matandang Tipan: “Dapat siyang humigit at ako nama’y lumiit.” Nagsisimula na ang ministeryo ni Josue: ang pagbuksan ng mga pinto ng Lupang Pa­ngako ang bayan ng Diyos at ipaangkin ito sa kanila. Ang magkakambal na bokasyon nina Moises at Josue ay naglalarawan at nagbibigay-liwanag sa misyon ng Matandang Tipan at ni Jesus (sa Hebreo, pareho ang mga pangalang Josue at Jesus).

 

 

• 21.4 Tungkol naman sa ahas na apuy-apuyang ito, dalawang magkaibang tanong ang lumalantad. Ang una: Ano ang pangkasay­sayang simula ng salaysay na ito? Ang madaling sagot: malapit sa mga mina ng Sinai, ang nagpa­pagaling na Diyos ay pinarangalan at pina­salamatan sa pag-aalay ng maliliit na ahas na apuy-apuyan. Malamang na binigyang-buhay ng mga kuwento ng mga manlalakbay ang salaysay na ito. Pero ang mahalagang tanong ay ang ikalawa: Anong gustong sabihin nitong pahina ng banal na aklat?

 

Nagreklamo ang sambayanan. Muling nag­reklamo ang mga Israelita: ito ang paghihi­magsik ng kalooban ng mga ayaw magsakri­pisyo at mag­sikap para maging mas mabuti, at sa halip ay sinisisi ang iba.

 

Gumawa ka ng isang ahas na “apuy-apuyan”. Ka­­kaibang utos sa mga Israelita. Ngunit isa itong tandang propetiko: gustong pagalingin ng Diyos ang kasalanan sa pama­magitan na rin ng pinakainstrumento ng kasa­lanan.

 

Mabubuhay ang sinumang tumingin dito. Isa pang tandang propetiko. Hindi mahihigpit na atas ang kailangang sundin ng mga makasalanan: patingnin lamang sila nang may pananampalataya sa tandang ipinadadala ng Diyos para sa kanilang paggaling. Sasabihin naman ni Jesus: “Kagaya ng pagtataas ni Moises sa ahas sa disyerto, gayundin naman kaila­ngang itaas (sa krus) ang Anak ng Tao upang magka­roon ng buhay magpakailanman ang bawat naniniwala sa kanya” (Jn 3:14-15).

 

Ang salaysay tungkol sa ahas ay isa sa mga larawan sa Biblia na may natatagong kahulugan na naghihintay sa araw na ipahahayag ni Kristo ang kahulugan ng mga ito. Ganito rin sa istorya tungkol kay Melkisedek (Gen 14) o sa kuwento tungkol kay Jose.

 

Gayundin naman pag dating sa ating buhay, may ilang pangyayari sa ating kahapon na hindi natin maipaliwanag noon o hindi natin kaagad maunawaan. Bakit ito nangyari sa akin? Dara­ting din balang araw ang liwanag ni Kristo para ipahayag ang kahulugan ng mga ito.

 

 

• 21. Pagkatapos ng mga taon ng pananatili nila sa Kades, muling sinimulan ng mga Israelita ang kanilang paglakad kasama ni Moises papunta sa lupain ng Kanaan.

 

Pinaligiran nila ang lupain sa timog at sa sila­ngan, at pansamantala silang tumigil sa mga lugar na nasa silangan ng Ilog Jordan. Dalawang mala­king tagum­pay ang naganap dito at muling napatunayan ng mga Israelita na inililigtas nga ng Diyos ang kanyang bayan. Sa Salmo 136, pagkatapos magpuri sa Diyos “na nagtawid sa kanila sa Dagat ng Mga Tambo dahil walang hanggan ang kanyang pag-ibig”, inaalaala naman nila na “hinampas niya ng kamatayan ang malalakas na hari, si Sihong hari ng mga Amorreo at si Og na hari ng Basan”.

 

 

• 22.2 Narito ang simula ng makahulu­gang istorya ni Balaam, na pinalawak at ginawang isang alamat. Tungkol kay Balaam, tingnan ang komentaryo sa Gen 32:22.

 

Sa pagtahak nila sa daan ng kalayaan, naha­rap ang bayan ng Diyos sa iba’t ibang kala­ban pati na sa sarili nilang kaduwagan sa harap ng mga sakri­pisyong hinihingi sa kanila. Ngunit mas malaki pang panganib ang nagbabanta ngayon sa kanila nang hindi nila namamalayan: dumarating si Balaam galing Babilonia na lupain ng mga mangkukulam para maghatid ng mga sumpa sa kanila, na hindi natin masasabing mula sa Diyos kundi mula sa demonyo. Alam ng lahat, kahit na pinakamodernong pananalita pa ang gamitin para sabihin ang sumpang ito, na sarili nating mga demonyo ang makapaghahatid sa atin sa kapa­hamakan: pag­pa­patindi ng labanan, pagtangging magsa­panganib at iba pang mga kasalanang laban sa buhay.

 

Sa pagpapatuloy ng Biblia, ipinaaalaala ng Diyos sa Israel kung paano niya sila ipinag­sanggalang sa pangyayari tungkol kay Balaam. Hindi lamang sila ipinagsasanggalang ng Diyos laban sa mga kaaway na nakikita na may laman at dugo, kundi maging sa mga di-nakikita na di makikinikita ni mahahadla­ngan ng ordinaryong tao o ng mga namumuno kaya (tingnan Josue 24:9 at Mikeas 6:5).

 

Nagkasala ako. Hindi ko sukat akalain na naka­tayo ka sa daan (22:34). Napakabuting mang­kukulam naman ni Balaam! Buhos na buhos siya sa baluktot niyang mga plano hanggang madiskubre niyang ang Diyos mismo ang nakaharang sa daan!

 

 

• 24.15 Waring gustong ipahayag ng Diyos sa buong mundo ang kahanga-hangang patutunguhan ng kanyang bayan, kahit na sa pamamagitan ng bibig ni Balaam. Binibigyang-pansin natin ang pi­nakatanyag sa mga tula o propesiya ni Balaam (24:15-19) na nagpapahayag sa bituin ni Jacob. Si Haring David na hinirang ng Diyos at siyang nagsimula sa Paghahari ng Diyos sa Israel ang tinutukoy ng bituing ito. Ngunit makikilala natin sa kanyang katauhan ang isa pa at tunay na hinirang ng Diyos na walang iba kundi si Kristo.

 

 

• 25.1 Hindi bagay na walang kinalaman sa buhay ng sambayanan ang kaluwagan sa sex. Hindi lamang ito tungkol sa personal na mora­lidad kundi mabigat na hadlang pa rin ito sa pag-unlad ng lipunan sapagkat kaugnay ito sa antas ng responsabilidad at kakayahang magsakri­pisyo. Laging magkaakibat sa Biblia ang paki­kipaglaban sa imoralidad at ang kata­patan sa Diyos.

 

 

Nang angkinin ng mga Israelita ang lupain ng Kanaan, naging isang patuloy na tukso sa kanila ang mga paganong pagsamba ng lupaing iyon. Isa sa pinakakaraniwang kaugalian sa mga pagsambang iyon ang pagkakaroon ng relasyon sa mga babaeng bayarang nakatalaga sa diyos na Baal. Ang paganong kaugalian ng sagradong prostitusyon, na mahigpit na ipinagbabawal ng Biblia, ay laganap pa rin sa problema ni Pablo, partikular sa Corinto (1 Co 16:16). Ikinu­kuwento nito sa atin bilang isang aral na sa panahon pa man ni Moises ay gumawa na ng ganitong kasalanan ang bayan, at sinasabi rin nito sa atin kung ano ang naging parusa. Ang pakikipagtalik sa babaeng bayaran ay paki­kipagtalik sa diyos na Baal, at hindi mapala­lampas ng kaisa-isang Diyos ang ganitong katak­silan. Dobleng prostitus-yon: ang sa katawan at ang sa kawalang-katapatan ng taong nagtataksil sa kanyang Tagapagligtas.

 

Ipinagtanggol niya ang karapatan ng kanyang Diyos. Hindi siya natakot matawag na napakakonserbatibo at may mga sinaunang paniwala at may makitid na isipan. Hindi siya maaaring magsawa­lang-kibo at ngumiti na lamang at kumuha ng mga litrato.

 

 

• 14. Dito nagtatapos ang matatandang tradisyon tungkol sa panahon ni Moises. Subalit sa Deute­ro­nomio 34 matutunghayan ang paggunita sa pagka­matay ni Moises.

 

 

• 26.1 Hindi batay sa tunay na nangyari sa kasaysayan ang mga bilang sa sensong ito sa paglabas nila mula sa disyerto, gaya ng mga nasa unang kabanata. Ngunit hindi rin naman ito pawang kathang-isip lamang. May matalin­hagang gustong ipa­ka­hulugan ang mga bilang na ito, kung titingnan ang mga ito nang isa-isa at maging sa kabuuan nito. At nagbi­bigay-daan ang mga ito para sa mga aral pan­relihiyon.

 

 

• 31.1 Tungkol sa “digmaang banal” ang kabanatang ito. Mahalagang alalahanin na isinulat ang lahat ng ito nang wala nang kaka­yahan ang Israel para salakayin ang alinmang bayan (basahin ang paliwanag sa Josue 6 tungkol dito). Hindi inilalarawan sa gawa-gawang pangyayaring ito ang pagpatay sa mga babae… Gusto lamang bigyang-diin ng sumulat ng salaysay na ito kung gaano kapeligroso para sa mga Israelita ang mag-asawa o lumapit sa mga babaeng pagano.

 

 

• 32.1 Hindi sama-samang umalis sa Kades ang lahat ng Israelita. Sa oasis na ito sila tumigil nang “apat­napung taon” sa disyerto bilang isang bayan. Mas matulain kaysa ma­kasaysayan ang tradisyunal na larawan tungkol sa bayang Israelita na sama-samang umaalis na pa­rang isang tao lamang para sakupin ang lupain ng Kanaan. Kanya-kanya ang mga taong ito at mala­yang nakagagala ang bawat grupo kasama ng ka­nilang mga kawan maliban sa mga panahon ng ka­gipitan kung kailan sila nagkaisa, gaya ng nangyari sa panahon ni Moises. May ilang umalis sa Kades bago o pagkatapos ni Moises: pinakaimportanteng grupo ang gru­pong pumunta sa Galaad sa kabilang-ibayo ng Jordan. Doon sila mapayapang namayan sa piling ng iba pang mga bayan.

 

 

Binibigyang-diin ng 32:20-22 ang pagkakaisa at pagkakabuklod ng mga Israelita.

 

 

• 35.9 Makakatulad sa mga ipinapaliwanag sa Deuteronomio 19:1 ang mga batas na ito tungkol sa mga taguang-lunsod.

May 30, 2007 - Posted by | Biblia ng Sambayanang Pilipino, Commentary, Lumang Tipan, Numbers

1 Comment »

  1. […] Bilang […]

    Pingback by Komentaryo « Ang Bagong Magandang Balita Biblia | May 30, 2007


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: